Paarden Hebben een Ingebouwde GPS

Wist jij dat paarden hun eigen 'GPS' (Global Positioning System) hebben? Waar ze ook zijn, paarden kunnen zich oriënteren op basis van magnetische velden.


Heb je je ooit afgevraagd waarom je paard veel voorwaartser is op de weg terug dan wanneer je wegrijdt van stal? Zelfs als je met losse teugels rijdt in een onbekende omgeving, lijken paarden te weten wat de weg naar huis is. Hoe is dit mogelijk? Hebben paarden een ingebouwde 'GPS'?


Paarden gebruiken 2 types van oriëntatie. Ten eerste creëren ze een mentale kaart (Type I Oriëntatie). Ten tweede hebben ze een soort kompasoriëntatie (Type II Oriëntatie), waarbij dieren de magnetische velden rondom de aarde gebruiken. Paarden gebruiken een combinatie van beide.


Paarden weten altijd de weg naar huis

Mentale kaart

Paarden hebben een heel goed geheugen. Ze onthouden een belangrijke locatie door verschillende visuele 'bakens' in de omgeving te gebruiken. Dit is ontwikkeld vanuit hun wilde oorsprong - het is nuttig te weten waar je bent in een gebied, als je op een open steppe leeft en je moet onthouden waar het water is. Een paard weet dan, bijvoorbeeld, dat het water kan vinden bij de derde boom rechts, op een bepaalde afstand van de berg af. Het gebruiken van een mentale kaart is een van de belangrijkste manieren waarop mensen navigeren. Echter, waar wij de voor ons belangrijkste herkenningspunten op een kaart vastleggen, 'tekenen' paarden deze kaart in hun hoofd en onthouden hem.


Paarden creëren ook oriëntatiepunten met behulp van geuren. Langs hun route laten ze ontlasting vallen, die ze later kunnen gebruiken om hun weg terug naar een locatie te vinden. Andere paarden kunnen deze hopen ontlasting ook gebruiken als 'routebeschrijvingen'.


Zelfs zonder 'mestkaarten' kunnen paarden nog steeds hun weg vinden. Er werd ooit een verhaal beschreven van een werkend pakpaard op het strand van Costa Rica. Het paard kon precies de route van een stalgenoot volgen, die eerder over hetzelfde strand naar huis was gelopen. Het paard liep ongeveer een kilometer lang met zijn neus één centimeter boven het zand, zigzaggend over het strand. Op het moment dat hij de stalgenoot kon ruiken, veranderde hij van richting, parallel aan de waterlijn in de richting van zijn stal, zes kilometer verder. Hij bleef nog zoń 300 meter lopen met zijn neus één centimeter boven het zand, waarna hij zijn hoofd optilde tot een hoogte van 50 centimeter. Als hij de geur weer kwijtraakte, wanneer een golf het strand overspoelde, herhaalde hij simpelweg zijn zigzagpatroon met zijn neus aan de grond, tot hij het spoor weer terugvond.


Kompasoriëntatie

Een mentale kaart werkt alleen als het paard de omgeving al kent, of als andere paarden daar eerder al zijn geweest. Hoe zit het met onbekend terrein? Hoe vindt een paard dan zijn weg naar huis? Hier is nog niet veel onderzoek naar gedaan, maar het lijkt erop dat paarden het magnetische veld rondom de aarde gebruiken om zich te oriënteren. In een eerste onderzoek werden paarden alleen in vreemde omgevingen geplaatst, op verschillende afstanden van hun stallen. Verbazingwekkend genoeg konden de paarden gemakkelijk de weg terug naar hun stallen vinden, van een afstand tot wel 80 kilometer.


In een tweede onderzoek werden paarden op locaties tussen 15 en 25 kilometer van hun huis geplaatst. Sommige paarden kregen een magneet om hun hals gehangen. De paarden met een magneet waren minder in staat de weg terug naar huis te vinden. Paarden zonder magneet liepen binnen 15 minuten in de juiste richting. De magneet verstoorde waarschijnlijk het vermogen van de paarden om zich te oriënteren via het magnetische veld, en dus raakten ze verdwaald.


Paarden zijn niet de enige dieren met kompasoriëntatie. Zalmen, en sommige vogels en schildpadden, gebruiken kompasoriëntatie voor hun migraties.


Formatie van de kudde

Het ultieme bewijs dat paarden magnetische velden kunnen voelen, kwam in 2009, van een onderzoeker uit Duitsland. Via Google Earth onderzocht zij de starichting van 1150 paarden op 264 locaties. Paarden, net zoals bijvoorbeeld koeien, rendieren en herten, bleken het liefst in de richting van het magnetische veld te staan en niet, zoals eerder werd gedacht, in de richting van de wind of richting de zon. Gemiddeld stond tweederde van de kudde in de richting van de noordelijke magnetische pool, en éénderde richting de zuidelijke pool. Op deze manier kan de hele omgeving nauwkeurig in de gaten worden gehouden door de kudde.


Teugelsensoren en GPS

Zoals je kunt zien, hebben paarden geen GPS nodig, en met een paard hoef je je nooit zorgen te maken dat je de weg naar huis kwijtraakt. Desondanks, voor je eigen gebruik en voor analysedoeleinden, zijn Ipos Teugelsensoren uitgerust met echte GPS.


Bronnen

  • Wiltschko R. 2012. "Magnetic Orientation in Animals".

  • Janzen D.H., 1978. "How do horses find their way home?"

  • Budiansky S., 1997. "The nature of horses, Exploring Equine Evolution, Intelligence and behavior."

  • (In German) Hunt, 1999, Orientation and WayfindingDobel, 2012, "Orientierung: Forscher entdecken magnetische Sinneszellen."

  • (In German) Klein, 2010."Ausrichtung von Pferden unter dem Einfluss von Hochspannungsleitungen".

  • (In German) Klein, 2010. "Magnetorientierung bei Pferden."

  • Mouritsen, 2014, "Magnetoreception in Birds and its Use for Long-Distance Migration."

  • (In German) Weisse, 2014. "Magnetorezeption bei Säugetieren." http://www.daltonmavo.nl/nask/images/antwoorden/magneetveld_aarde.gifhttp://sfk.gfz-potsdam.de/images/nsmag.jpg